امروزه اگر از راه شناختن دین اسلام سوال شود، پاسخ مسلمانان این است: قرآن و سنت. اگر پرسیده شود که سنت چگونه شناخته می شود، جواب این گونه خواهد بود: احادیثی که در کتب اسلامی آمده و درستی آن مورد تایید علمای اسلام است.

آنچه امروز از نظر همه مسلمانان بدیهی به نظر می رسد، در صدر اسلام ماجرای دیگری داشته است. دستگاه خلافت رفتار متفاوتی با سنت بر جای مانده از رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نمایش داده است، رفتاری که امروز هیچ دانشمندی را یارای انکار آن نیست، هرچند برای توجیه آن مطالبی گفته شده که در آینده مورد واکاوی قرار خواهیم داد.

برای دانستن موضع حکومت در مقابل سنت و تدوین و نشر آن، به قطعاتی از تاریخ که در منابع اهل سنت گزارش شده است، تصریح می کنیم. در بین این گزارش های تاریخی سعی خواهیم کرد سوالاتی را نیز مطرح کنیم، شاید باعث تامل و تنبّه گردد.

هر چند نمونه های فراوانی از ظفر و تفوق علمی علمای شیعه بر همتایان سنی مذهب شان قابل نقل است، اما اکنون در پی گزارش این مطلب نیستیم. آن چه مهم است، نتیجه ای ست که بررسی تاریخ احتجاج ها و مناظرات مذهبی، به دست می دهد؛ سرمایه علمی و تفکر پیش از رویارویی با پیروان دیگر مذاهب اسلامی ماحصل تمام ماجراهای تاریخ متکلمان شیعی است. وجود چنین پیشینه ای هرگونه مغلوبیت در مجامع و سمینارها را نه نشان از ضعف بنیۀ استدلالی مذهب شیعه، بلکه دلیل بر کوتاهی برخی اشخاص که خود را در معرض قرار داده اند، نمایش می دهد.

دیگر به حملات شدید مخالفان تشیع در آن سایت عادت کرده بودم. بارها مطالبی را که به اشکال گوناگون مثل تقطیع مطالب موجود در  کتب شیعه یا عدم درک صحیح آن و ... سعی در تخریب چهره مذهب اهل بیت علیهم السلام داشت، دیده بودم. البته در اکثر موارد کوشیده بودم پاسخی درخور ارائه کنم که به لطف خدا قرین موفقیت بود.

یک بررسی اجمالی نشان می داد که این نوع حمله ها یا از سوی تفکرات ضد دین، یا توسط ملّی گرایان افراطی، و یا از جانب هواداران افراط گرایان وهابی انجام می شود. هرچند بررسی انگیزۀ رشد حملات علیه تشیع، کار بسیار لازم و پرفایده ای است، اما فعلا درصدد تعقیب این موضوع نیستم.

آن چه در ادامه مطلب می آید، مطالبی است که خطاب به کاربری که گرایشات وهابی گونه وی را دریافته بودم، نوشتم. ماجرا این بود که او به حدیثی در کتاب شریف کافی استناد کرده بود و آن را دست مایه ای برای تمسخر احادیث شیعی قرار داده بود. در آن حدیث گفت و شنودی میان پیامبر خدا رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم و یک حمار، نقل شده بود.

هرچند روز غدیر و ماجرای اعلام عمومی رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم در مورد جانشین ایشان، نزد شیعیان مسلم و قطعی ست، اما به فراخور اهمیت این روز واکنش هایی از سوی اهل سنت در دیده محقق در می آید. این واکنش ها را می توان به دسته عمده تقسیم نمود...

هرچند ضرورت مباحث اعتقادی در امروزه زندگی کاملا روشن است اما معدودی هستند که همیشه نوای مخالف نواخته اند. اینان توجه ندارند که یک مسلمان براساس دین خود تکالیفی دارد و این تکالیف با توجه به هرکدام از نگاه های متفاوت به مساله جانشینی پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم تفاوت می یابند. از اولین مسایل طهارت و نماز تا آخرین فروع حدود و دیات تفاوت های فراوان وجود دارد، کدام روش درست و مورد دستور خداوند و پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم است و با عمل به کدام مکتب وظیفه و تکلیف مسلمان ادا می شود؟ این سوالی است که پاسخ آن ریشه در مباحث مهم اعتقادی دارد. آیا می توان منکر ضروری بودن این گونه پژوهش ها شد؟

مقدمه

سال 183 ه.ق امامت در شرایطی به حضرت امام رضا علیه السلام منتقل شد که پدرشان حضرت امام کاظم علیه السلام سالیانی را در زندان هارون عباسی محبوس بودند. این حبس موجب شده بود که نشر معارف شیعی از منبع اصلی آن، دچار وقفه شود. حضرت امام رضا علیه السلام توانستند در همان جایگاه پدران خود در مسجد النبی صلی الله علیه وآله وسلم نشسته به تفسیر قرآن، فتوای فقهی و تربیت شاگردان بپردازند. پس از مرگ هارون به دلیل اختلاف داخلی شدید میان مامون و امین عباسی که منتهی به کشته شدن امین گردید، فرصت مناسب تری برای امام رضا علیه السلام پدیدار شد تا با استفاده از فضای به وجود آمده، کار علمی بیشتری انجام دهند.

به طور کلی زندگی حضرت امام رضا علیه السلام به دو بخش مدینه و طوس تقسیم می شود. در مدینه و قبل از آنکه طوس به اجبار مامون عباسی محل اقامت ایشان شود، علاوه بر راویان بزرگی که تحت نظرشان تربیت شدند، شاگردانی در دیگر رشته های علمی نیز وجود داشته اند. شاگردانی که زمینه فعالیت علمی آنان دایره گسترده ای را شامل می شد و از متخصصین در علم کلام و مناظره با مخالفین تشیع تا دانش آموختگانی در زمینه طب، نجوم، ادب و شعر را دربرمی گرفت. برخی از این شاگردان به تالیف کتاب، تربیت شاگرد و انتقال معارف به دیگر بلاد اسلامی پرداختند و توانستند با معارفی که از محضر امام هشتم علیه السلام آموخته بودند، خود در سطح کلان منشاء اثر شوند. اضافه بر این گروهی از این شاگردان، با عرضه احادیث موجود به محضر امام علیه السلام کار پالایش این احادیث با نظر ایشان را سامان دادند.

در طوس هم که امام رضا علیه السلام به عنوان ولیعهد مامون معرفی شدند، با استفاده از این حاشیه امن توانستند ضمن گفتگو با علمای بزرگ تمام ادیان و مذاهب مطرح در آن دوره، قدرت منطق وحی و حقانیت آخرین فرستاده پروردگار را به نمایش گذارده خود را به عنوان داناترین فرد بشناسانند. هرچند این مناظرات با حسن نیت مامون عباسی همراه نبود و سعی وی ناتوان جلوه دادن ایشان بود، اما فرصت استثنائی به وجود آورد تا علویان هم با امنیت به ترویج معارف و عقاید شیعی بپردازند و هم به خاطر پیروی از امامی که تمام عالمان آن روز در برابرش سر تسلیم فرود آوردند، سرافراز گردند.

 در ادامه مطلب معرفی هشت نفر از شاگردان و راویان حضرت امام رضا علیه السلام را ملاحظه می فرمائید.

دفتر کار ایشان نه ساعت کار داشت و نه بازرسی و تجهیزات امنیّتی. به یاد دارم زمانی که ایشان متوجّه شدند چند روزی است که محافظین، مردم مراجعه کننده را بازرسی بدنی می کنند و نام آنها را سوال کرده در دفتری یادداشت می کنند، با عصبانیّت رئیس تیم حفاظت را از این کار نهی کردند و بساطی را که معتقد بودند باعث دوری یک عالم دینی از مردم می شود، برچیدند.

سومین سالگرد رحلت پدربزرگ عزیزم "مرحوم آیت الله آقای حاج سید مهدی یثربی طاب ثراه" فرا می رسد و من نوشته ای را که برای درج در یادنامه ی مربوط به ایشان تهیه کرده بودم، در وبلاگ قرار می دهم؛ روحشان شاد.

از جمله مسائلی که در تاریخ اسلام مطرح می باشد، ماجرای ترور پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم است. این مساله ی پراهمیت در گفتگویی با یک نفر از اهل سنت مطرح شد. چنانچه روشن است وی به کلی منکر این ماجرا بود، در حالی که در قرآن مجید آیه ای در این زمینه وجود دارد که هر چند صراحت ندارد، اما براساس گزارشات تاریخی و اذعان کتب تفسیری اهل سنت این واقعه اتفاق افتاده، هر چند به یاری خداوندمتعال، ناکام مانده بود.

بسیاری از کتب اهل سنت گذشته از تائید ماجرای ترور پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم، نامی از افراد موثر در این واقعه نیاورده اند؛ برخی به این عنوان که "سرشناسان اصحاب" در ماجرا دست داشته اند، مطلب را نقل کرده اند و برخی منابع از چهره ی توطئه گران پرده برداشته اند.

در هر صورت این ماجرا باعث شد که مناظره ای شکل گیرد که مشروح آن را در این پست می خوانید.

(برای مطالعه ی تمام متن، ادامه مطلب راکلیک فرمائید.)

در ادامه ی نقل مناظراتی که با اهل سنت داشته ام، اینک گفتگوی دیگری را در معرض قضاوت خوانندگان عزیز می گذارم. در  کتب اهل سنت، روایات بسیاری در مورد فضایل امیرمومنان علیه السلام وجود دارد. برخی از این روایات و احادیث، فضایل بلندی را برای ایشان علیه السلام به نقل از رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم اثبات می کند.

در این مناظره می بینید که طرف سخن که از اهل سنت بود، منکر وثاقت یکی از راویان به نام "یحیی بن یعلی الاسلمی" شد. وی با استناد به برخی از علمای اهل سنت، این راوی را از وثاقت ساقط دانسته و بالتبع روایت را فاقد اعتبار دانست.

در مقابل دلایلی در رد این نظر عرضه کردم که ملاحظه می فرمائید، البته در نهایت مانند گذشته، طرف گفتگو حاضر به ادامه نشد و به نوعی از پاسخ طفره رفت.

(برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید.)

سال ها قبل، دوستان زیادی به شکل مستمر پای منبر نویسنده ی چیره دست و خطیب محقق، مرحوم آیت الله آقای سید کاظم قروینی قدس سره حاضر می شدند. انصافا گفتار ایشان حتی برای اهل تحقیق سودمند بود تا چه رسد به امثال من که در ابتدای راه آشنایی با شیوه ی بررسی های علمی بودیم.

ایشان علاوه بر مطالب تحقیقی نکات اخلاقی فراوانی را گوشزد می کرد و ادب حضور در ساحت قدس اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام را آموزش می داد. به خاطر دارم شبی با تاکید به این نکته پرداخت که چرا در نوشته ها به جای نوشتن "علیه السلام" از علامت اختصاری "ع" استفاده می شود، یا چرا به جای "عجل الله تعالی فرجه الشریف" کلمه ی "عج" به کار برده می شود؟

(برای مطالعه ی تمام متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید)

شاید تیتر این پست برای شما تعجب برانگیز باشد، چون همه می دانیم کسی که "متعه" یا ازدواج موقت را نهی کرد و برای مرتکب شونده ی آن عقوبت مقرر نمود، عمر بن خطاب خلیفه ی دوم اهل سنت بوده است. ولی باید گفت در کتب اهل سنت، روایاتی تاریخی وجود دارد که نشان می دهد، خود پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم از ازدواج موقت نهی کرده و آن را ممنوع اعلام فرموده اند.

کدام درست است، این که خلیفه ی دوم در زمان خلافت خویش و به عنوان حاکم این عمل را که در کتاب خدا تشریع شده است، ممنوع دانسته یا پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم این عمل را مورد نهی قرار داده اند؟

مناظره ای که در این پست می خوانید، در مورد بررسی همین موضوع است. طرف سخن، طرفدار رویکرد اول و شیعه جانبدار برداشت دوم است. اکنون به متن این گفتگو و مناظره توجه فرمائید.

(برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید)

در ادامه گفتگوها، بحثی را پست می کنم که در مورد حضرت امام سجاد علیه السلام انجام شده است. در این بحث موضوع گفتگو حضرت امام زین العابدین علیه السلام و مطالب تاریخی مربوط به ایشان بود. از جمله مطالب درخور اهمیت در این گفتگو، مطلبی ست که چندی ست در وبلاگ ها و سایت های ضددین حول محور تضعیف اهمیت واقعه ی عاشورا، دیده می شود. گروهی با نگاه سطحی به برخی تواریخ مدعی شده اند که بین امام چهارم شیعیان علیه السلام و یزید که مسبب اصلی شهادت سیدالشهدا علیه الصلاة و السلام بوده، رابطه ی حسنه ای وجود داشته است. از جمله به این فراز از این گفتگو توجه فرمائید:

امام سجادی که ذکرش رفته، با يزيد روابط بسيار حسنه اي تا پايان عمر داشت و درآمد خوبي هم از اين راه داشت و عمر طولاني هم يافت...

(برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید)

همانطور که پیش از این وعده کردم، به مرور مناظراتی را که با اهل سنت داشته ام، عرضه می نمایم.

در این بخش گفتگویی در مورد مذهب "ابن ابی الحدید"، یکی از شارحان مطرح "نهج البلاغه" را تقدیم می دارم. برای توضیح، لازم است عرض کنم که این گفتگو در خلال بحثی طولانی انجام شده و بخشی از یک مناظره است که چون موضوع مستقلی دارد، جداگانه عرضه می شود.

طرف گفتگو با استناد به مدارکی مدعی بود که "ابن ابی الحدید" شیعه است نه سنی، اما بررسی مدارک ارائه شده، همراه با تامل در نوشته های این دانشمند نامی، نشان می دهد که وی از اهل سنت بوده است.

( برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک بفرمائید)

آیا راوی یکی از احادیث مهم پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم در مورد ظلم هایی که به حضرت زهرا سلام الله علیها شده است، شیعه است یا سنی؟

ماجرا از آن جا آغاز شد که چندی پیش ایمیلی به دستم رسید که نویسنده ی آن ادعا کرده بود، "جوینی" صاحب کتاب "فرائد السمطین" شیعه است نه سنی. مساله از این جهت اهمیت داشت که در این کتاب حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده که در آن ماجرای ظلم به حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها پس از وفات رسول اکرم علیه وآله السلام، پیش بینی شده است.

نویسنده نامه با استناد به منابعی، کوشیده بود تا ثابت کند نویسنده ی این کتاب شیعه است نه سنی. در مسیر نقد این ایمیل تحقیقی تفصیلی صورت گرفت و روشن شد که مستندات فرستنده ی ایمیل یا واقعیت ندارد یا تنها به بخشی از حقیقت پرداخته است. خواندن این تحقیق مطالب بسیاری را برای خواننده به وضوح اثبات خواهد کرد و معلوم خواهد ساخت که "جوینی" نه تنها از اهل سنت بلکه از علمای بزرگ و مورد اعتماد بزرگترین دانشمندان اهل سنت می باشد.

( برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نگرشی به نظر و رفتار صدیقه کبری حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در مورد حجاب و تحلیل حضور ایشان در مجامع

اولیا و برگزیدگان الهی اشخاصی هستند که در تمام جوانب شخصیتی دارای کامل ترین روح ها و سترگ ترین حریم هایند . در میان این افراد دست چین شده چهارده نور پاک از همه نورانی تر جلوه گری می کنند و زیباتر دل افروزی. اما آنگاه که در کلمات خود ایشان علیهم صلوات الله می نگریم ، به سرعت در میابیم که تمام آن پاکان به یک نقطه خیره گشته و یک شخصیّت را حجّت خداوند بر خود می دانند . نقطه ای که قبله دل های امامان و سرمشق و اسوه ای نیکو برای پیشوایان ما سلام الله علیهم اجمعین است، و او ام الائمه زهرای مرضیّه علیها سلام الله است.

( برای مطالعه تمام متن، ادامه مطلب را کلیک بفرمائید. )

در این قسمت مطالبی را خدمت خوانندگان محترم تقدیم می دارم که به شکل مناظره در ایام گذشته انجام شده است. دلیل این کار، انتشار پاسخ مطالبی ست که در اینترنت، علیه شیعه و امامان معصوم آن علیهم السلام، وجود دارد و به افرادی دلایل مختلف، سعی در نشر آن در سایت ها و وبلاگ های متعدد دارند. در مرحله اول نوشته ای که با ترجمه ی نادرست به حضرت اباعبدالله الحسین سلام الله علیه نسبت داده شده بود، عرضه می شود. این نوشته برگردانی نادرست از مطلبی مندرج در کتاب "سفینة البحار" مرحوم ثقة المحدثین آقای حاج شیخ عباس قمی قدس الله سره، است.

ابتدا گوشه ای از نوشته:

امام حسین: هر عربی از هر ایرانی بهتر است. ایرانی ها را باید دستگیر کرد، زنانشان را به فروش رسانید و مردانشان را به بردگی و غلامی اعراب گماشت.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نقد پنج بخشی بر گفتار آقای کدیور در مورد اعتقاد شیعه به امامت، قسمت پنجم ( بخش آخر همراه با جمع بندی )

در بخش آخر این نقد، می توانید به نگاه شیعه و علمای آن به نظریه تفویض و جمع بندی که به استناد به گفتارهای شیخ صدوق قدس سره که از علمای مورد اعتنای آقای کدیور است، دست یابید. در نهایت روشن می شود که علیرغم انتظاری که از ایشان به عنوان یک تحصیل کرده در حوزه دین می رود، آن چنان که باید حتی نسبت به منابع مورد استناد خویش عنایت نکرده و بسیاری از دلایل مهم را فرونهاده است.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نقد پنج بخشی بر گفتار آقای کدیور در مورد اعتقاد شیعه به امامت، قسمت چهارم

در این بخش می توانید به پاسخی که در مورد توسل و توکل و دیدگاه شیعه در این مورد مطالبی را مطالعه فرمائید، پاسخی که مستند به کتاب خدا و سایر کتب مورد اعتماد آقای کدیور است.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نقد پنج بخشی بر گفتار آقای کدیور در مورد اعتقاد شیعه به امامت، قسمت سوم

در این قسمت نیز خواهید دید که ادعای آقای کدیور در مورد عدم اشاره ائمه علیهم السلام به شاخصه مهم علم غیب برای امام علیه السلام، نادرست می باشد و هم چون گذشته این مطلب با استناد به کتبی که خود ایشان معتبر اعلام کرده است، مستند گردیده است. هم چنین شناخت اصحاب ائمه علیهم السلام در مورد علم غیب امامان علیهم السلام، با تکیه به کتب معتبر شیعی در سده های نخستین، به اثبات رسیده است.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نقد پنج بخشی بر گفتار آقای کدیور در مورد اعتقاد شیعه به امامت، قسمت دوم

در این قسمت ملاحظه خواهید کرد که ادعای آقای کدیور در مورد عدم وجود دلیل در مورد نصب الهی و نص از جانب پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم و نبود دلیل برای شاخصه مهم عصمت، ادعایی نادرست است و از منابع مورد قبول ایشان، دلایلی در رد این ادعا عرضه شده است.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

نقد پنج بخشی بر گفتار آقای کدیور در مورد اعتقاد شیعه به امامت، قسمت اول

با این که چند سال از چاپ شدن گفتار آقای کدیور با عنوان "بازخوانی امامت در پرتو نهضت حسینی" در روزنامه شرق می گذرد، اما به دلیل آنکه این مطلب هنوز مورد اشکال است و به هر روی منشاء ایجاد شبهات در برابر عقاید شیعیان شده است، تصمیم گرفتم نقدی را که در همان روزها به همراه دوتن از دوستانم نوشتم، در وبلاگ قرار دهم. البته به جهت آن که مطالعه این نقد نسبتا طولانی آسوده گردد، آن را در چند بخش تقدیم حضور می دارم و امیدوارم که دوستان بنده را از نظرات خود بهره مند فرمایند.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

بازخوانی اندیشه شیعی در مورد جایگاه رسول الله  و خلفای ایشان علیهم الصلاة والسلام در نظام خلقت

فرهنگ قرآن مجید نکات فراوانی را به ما می آموزد. یکی از این آموزه های مهم مساله ی منعم بودن رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم است. این مطلب از جمله عللی ست که شیعیان را به قدرشناسی و سپاس واداشته جایگاه ویژه ای را برای این آخرین سفیر الهی متصور می سازد. شیعیان با توجه به این موقعیت، دست توسل به سوی ایشان صلی الله علیه وآله وسلم دراز کرده وبرآورده شدن نیازهای خود را از پیامبر رحمت و فرزندان مطهرشان علیهم السلام می طلبند. همین مساله افتراقی مهم میان تفکر شیعی برخاسته از فرهنگ کتاب خدا، با مبنای وهابیت ایجاد می کند. وهابیت هرگونه خواسته از غیر خدا را برابر با مذموم ترین خصوصیت بشری یعنی شرک، می داند.  

 ( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

مروری بر زندگی پرافتخار بانوی بزرگ اسلام، حضرت ام المومنین خدیجه کبری سلام الله علیها

 مقدمه

هر ایده و مکتبی برای گسترش فکر خود از ابزارهای گوناگونی استفاده می کند . در میان این ابزارها نیروی انسانی نقش عمده ای بر عهده دارد، کسانی که می کوشند تا پیام مذهب خود را به گوش همگان برسانند. در مکاتب آسمانی که هر یک در حیطه زمانی معینی تعریف شده اند نیز این امر جاری است. در اسلام هم که به عنوان آیینی جاودان به بشریت عرضه شده است، افرادی به چشم می خورند که کم یا زیاد توان خود را در راه پیشبرد آن مصروف داشته اند. اینان به تناسب قوایی که برای توسعه شعاع نورانی آخرین دین صرف کرده اند، مستوجب تقدیر گشته، بر گردن مسلمین حق سپاسگزاری پیدا می کنند.

یکی از افرادی که با هر چه در توان داشت به یاری اسلام و خاتم پیامبران صلی الله علیه وآله وسلم شتافت، حضرت ام المؤمنین خدیجه کبری سلام الله علیها بود . این نوشتار برآن است تا با جستاری در زندگی این بانوی بزرگ اندکی از حقوق بی شمار ایشان را اداء نموده نسبت به شخصیت والای ایشا ن ابراز احترام کرده باشد .

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

چون موضوع این نوشتار تحقیق در مورد شعر است، پیش از ورود به اصل بحث بیان مقدّمه ای ضروری به نظر می رسد. شعر از انواع هنر است که دو دیدگاه کلّی در مورد آن وجود دارد و ما باید برای روشن شدن زمینه بررسی، ابتدا دیدگاه خود را مشخص کنیم .

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )

جناب محمدبن عبدالوهاب! دروغ چرا؟

تردیدی نیست که وهابیت امروز در مبانی نظری خود پس از”ابن تیمیه” تابع “محمد بن عبدالوهاب” می باشد. در این نیز تردیدی نیست که لازم است مبانی براساس واقعیات شکل گرفته باشد. هرگاه روشن شود که مبنایی بر اساس یک گزارش نادرست شکل گرفته است، اصل آن مبنا از درجه اعتبار ساقط می شود.

( برای مطالعه بقیه متن، ادامه مطلب را کلیک فرمائید. )